Je hebt vast wel eens gehoord dat overstappen van tampons beter is voor de planeet. Maar met zoveel opties die nu beschikbaar zijn, van cups tot discs tot wasbare inlegkruisjes en menstruatieondergoed, is het oprecht lastig om te weten waar je moet beginnen.

Ze beloven allemaal minder afval, lagere kosten op de lange termijn en een comfortabelere menstruatie, maar ze werken op heel verschillende manieren. En wat bij je beste vriendin werkt, hoeft helemaal niet bij jou te passen.

Hier is een eerlijk overzicht van de vijf belangrijkste duurzame opties die op dit moment in Nederland te vinden zijn.

Waarom de overstap ertoe doet

In Nederland gebruiken vrouwen jaarlijks miljoenen menstruatieproducten, en in heel Europa belandt meer dan 80% van de wegwerpproducten op de stortplaats, waar de plastic onderdelen tot wel 500 jaar nodig hebben om af te breken.

Een standaard maandverband bestaat voor maximaal 90% uit plastic, en dagelijks worden er duizenden tampons en maandverbanden door het toilet gespoeld, wat bijdraagt aan verstopte riolen en vervuiling van de oceanen.

Herbruikbare producten lossen dit niet helemaal op, maar ze verminderen het afval dat één persoon produceert in de ongeveer 40 jaar dat ze menstrueert behoorlijk, en ze zijn op de lange termijn ook nog eens voordeliger.

Het nadeel is een hogere aanschafprijs en een leercurve die per product verschilt.

Menstruatieondergoed ziet eruit als gewoon ondergoed, maar met een ingebouwd absorberend kruis dat bloed opvangt zonder te lekken. Je draagt ze, spoelt ze uit, wast ze en draagt ze opnieuw. De meeste setjes gaan twee tot vijf jaar mee.

Voordelen: Geen inbrengen nodig, comfortabel om in te slapen, discreet onder je kleding. Een fijne manier om kennis te maken met herbruikbare producten.

Nadelen: Bij een zware menstruatie heb je meestal een backup nodig of een model met hogere absorptie. Ze drogen wat langer, dus je wilt meerdere setjes hebben om te rouleren.

Past bij: Beginners, tieners, lichte tot gemiddelde menstruatie, dragen in de nacht, en als backup naast een cup of disc.

Prijsindicatie: €18 tot €40 per setje; starterpakketten meestal €70 tot €120.

Wil je een vergelijking per merk? We testten 10 merken menstruatieondergoed in Nederland.

Een klein, klokvormig cupje van siliconen of rubber dat lager in het vaginale kanaal zit en bloed opvangt in plaats van absorbeert. Je leegt hem elke 8 tot 12 uur, spoelt hem uit en brengt hem opnieuw in. Eén cup kan tot wel tien jaar meegaan.

Voordelen: Hele hoge capaciteit (ongeveer 30 ml, meer dan drie tampons bij elkaar), ideaal tijdens het sporten, en met afstand de goedkoopste herbruikbare optie per gebruiksjaar.

Nadelen: Echt een leercurve. Het inbrengen, de juiste vouw vinden en het vacuüm verbreken bij het verwijderen vraagt om oefening. Maatkeuze is belangrijk: de hoogte van je baarmoederhals, je menstruatie en of je bevallen bent, bepalen allemaal welke cup het beste werkt.

Past bij: Mensen die geen moeite hebben met inbrengen, een actieve levensstijl, en iedereen die op de lange termijn wil besparen.

Prijsindicatie: €15 tot €35 voor één cup.

Discs zijn platter en ronder dan cups, en zitten hoger in de vaginale fornix, net onder de baarmoederhals, in plaats van in het vaginale kanaal. Ze zijn er in herbruikbare siliconenversies en wegwerpversies voor eenmalig gebruik.

Voordelen: Hogere capaciteit dan de meeste cups (sommige tot wel 70 ml). Omdat ze niet werken op basis van vacuüm, zijn ze meestal een betere optie als je een spiraaltje hebt, en je kunt ze inhouden tijdens seks zonder gedoe.

Nadelen: Een steilere leercurve dan cups. Het verwijderen kan rommeliger zijn, en je moet de disc recht houden terwijl je hem eruit haalt.

Past bij: Zware menstruaties, spiraalgebruikers, seks tijdens je menstruatie, en cupgebruikers die meer capaciteit willen.

Prijsindicatie: Herbruikbare discs €30 tot €45; wegwerpdiscs €10 tot €15 voor een multipack.

Wasbare maandverbanden werken net als wegwerpversies, maar zijn gemaakt van wasbare lagen katoen, bamboe of microvezel. Je klikt ze vast aan je ondergoed en spoelt en wast ze na gebruik. Een goede set gaat vijf jaar of langer mee.

Voordelen: Geen inbrengen, ademende stoffen, ideaal voor de nacht of na een bevalling.

Nadelen: Vraagt om een goede wasroutine. Een gebruikt maandverband mee naar huis nemen in een waszakje is niet voor iedereen weggelegd.

Past bij: Voorkeur voor maandverband, gevoelige huid, herstel na een bevalling.

Prijsindicatie: €10 tot €22 per stuk; starterpakketten €45 tot €90.

Nog steeds eenmalig gebruik, maar gemaakt van biologisch katoen zonder de chloorbleek, plastic laagjes en synthetische geurstoffen van gangbare producten.

Voordelen: Geen leercurve, makkelijk te vinden bij Etos, Kruidvat en supermarkten zoals Albert Heijn. Een flinke stap vooruit ten opzichte van gewone wegwerpproducten.

Nadelen: Nog steeds eenmalig gebruik. Zelfs composteerbare producten hebben meestal industriële composteerinstallaties nodig. Ze zijn duurder.

Past bij: Op reis, een geleidelijke overstap, of als backup voor wie herbruikbare producten gebruikt.

Prijsindicatie: Een pakje van 16 biologische tampons kost meestal €4 tot €6.

In één oogopslag

De conclusie

Er is geen één beste antwoord. Het meest duurzame product is het product dat je ook echt consequent gaat gebruiken, en de meeste mensen komen uit op een kleine mix: een cup of disc voor actieve dagen, menstruatieondergoed voor de nacht, en misschien een pakje biologische wegwerpproducten in je tas voor verrassingen.

Beginnen met één product en daarop voortbouwen werkt meestal beter dan alles in één keer omgooien.

De Nederlandse markt heeft in 2026 oprecht enorm veel keuze, en wat je menstruatie en je comfort met inbrengen ook zijn, er is vast een herbruikbare optie die bij je past.

Bronnen:

• Milieu Centraal: Menstruatieproducten en milieu. https://www.milieucentraal.nl/bewust-winkelen/persoonlijke-verzorging/menstruatieproducten/

• RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu): Onderzoek naar stoffen in menstruatieproducten. https://www.rivm.nl/menstruatieproducten

• Plastic Soup Foundation: Plastic in menstruatieproducten. https://www.plasticsoupfoundation.org/plastic-problem/plastic-affect-us/menstrual-products/

• Europees Milieuagentschap (EEA): Plastic in textiel en wegwerpproducten in Europa. https://www.eea.europa.eu/publications/plastic-in-textiles-potentials-for-circularity

• WHO / NCBI: Environmental impact of menstrual hygiene products, 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11865846/

• Thuisarts.nl: Menstruatie. https://www.thuisarts.nl/menstruatie

Vrouwen Zorgeloos is een platform over vrouwengezondheid en lifestyle, opgericht om eerlijk advies, echte ervaringen en praktische welzijnstips te delen voor vrouwen in elke levensfase.